Jagtman

De Moestuin-Utrecht: " We hebben niet het makkelijkste bedrijf, maar wel het een heel mooi bedrijf!"

Moestuin biedt "groene" arbeidsbesteding aan mensen met een achterstand op de arbeidsmarkt.

Op een unieke locatie tussen Amelisweerd, De Uithof en de sportparken rondom Galgenwaard ligt een oase van rust: De Moestuin. Bezoekers kunnen hier genieten van een fantastisch speelterrein met een terras, lunchcafé en groentewinkel en ondertussen biedt deze sociale onderneming arbeidsmatige activering aan zo’n 70 personen met een afstand tot de arbeidsmarkt.

Directeur Pieter Jagtman vertelt: “Het hoofddoel van ons bedrijf is het bieden van arbeidsmatige activering met het uitgangspunt om mensen verder de maatschappij in te helpen. De tuinderij met winkel en de horeca zijn daarbij een middel, al ziet het er aan de voorkant uit alsof het om de tuinderij en horeca gaat. Zo geeft het onze cliënten een realistisch beeld van de arbeidsmarkt, maar wel in een beschermde omgeving. We hebben daarbij de beschikking over 2,5 ha tuin waar we circa 60 verschillende gewassen telen, gedeeltelijk ook in een kas. Daarnaast hebben we een lunchcafé en een winkel waarin we onze eigen geteelde producten verkopen. Ten slotte hebben we in 2015 De Oranjerie geopend. Dit is een unieke feest- en vergaderlocatie in een kas. Hier kunnen we tot 100 gasten in kwijt. Op deze manier kunnen we 70 personen arbeidsmatige activering bieden. Zij worden begeleid door 30 vakspecialisten en daarnaast zijn er hier nog zo’n 20 vrijwilligers aan het werk.”

Heftige jaren

De Moestuin is in 2002 opgericht. Vroeger had elke stad voor de groenvoorziening een eigen stadskwekerij. Toen Utrecht daarmee stopte moest er een andere invulling worden gegeven aan het terrein. Stichting Moestuin Projecten won uiteindelijk de inschrijving. Pieter kwam in eerste instantie in dienst als tuinder. “Omdat het terrein al vier jaar braak lag, konden we gelijk omschakelen naar biologisch. Het begin was echt pionieren. Ik had een tuindersachtergrond en van zorg wist ik helemaal niets. Via zorginstantie Abrona werd het zorggedeelte geregeld. Toen de Wmo (Wet maatschappelijke ondersteuning) werd ingevoerd in 2015 besloot Abrona haar cliënten alleen nog op eigen terrein dagbesteding aan te bieden. We raakten dus veel cliënten kwijt. Daarnaast hield de invoering van de nieuwe wet in dat er tot 35% bezuinigd moest worden en dat had dus ook grote invloed op onze zorginkomsten. Daarom is toen besloten om De Oranjerie te bouwen. De verminderde inkomsten zouden hiermee gecompenseerd kunnen worden en bovendien konden we daarmee uitbreiden in ons leer-werktraject. De omschakeling had echter wel grote gevolgen voor het bedrijf en het personeel. Doordat de medewerkers ineens onder een andere cao vielen leverden ze dus inkomen in. Het was echter de enige mogelijkheid om het hoofd boven water te houden. Een slachtofferrol aannemen was geen optie!” legt Pieter uit. Het waren zodoende heftige jaren, maar anno 2017 kan Pieter niet anders dan beamen dat het een zeer goede stap is geweest. De Oranjerie is bijna dagelijks in gebruik als feest- of vergaderlocatie. Pieter gaat verder: “Inmiddels is 70% van de omzet commercieel, waarvan 70% in de horeca wordt behaald en het restant in de tuin en winkel. De overige 30% zijn zorginkomsten uit de Wmo. Dit is een gezonde verhouding. Als je moet leven van de subsidies kan dat in deze vorm gewoon niet.”

Veel ruimte

“Uiteindelijk stroomt 5-10% van de cliënten door naar regulier werk of een opleiding. Een andere 10% valt helaas uiteindelijk toch uit. Circa 20% van de cliënten gaat weg door bijvoorbeeld verhuizing of een andere dagbesteding. De rest blijft bij ons werken. Het gros van de cliënten heeft een achtergrond van verslaving, psychische problemen of detentie. Omdat er in ons bedrijf ook klanten en kinderen lopen, willen wij wel de achtergrond van onze cliënten weten. We moeten van iedereen de veiligheid kunnen garanderen. Daarom kunnen we niet iedereen een plaats aanbieden. Ondanks de uiteenlopende achtergronden van de cliënten en de diverse problemen die ze hebben, gaat het over het algemeen heel goed tussen de cliënten onderling. Ze krijgen hier letterlijk en figuurlijk veel ruimte. We krijgen regelmatig complimenten van begeleiders die bijvoorbeeld aangeven dat bepaalde cliënten elkaar thuis niet kunnen luchten of zien terwijl het hier goed gaat.

Het mooiste voorbeeld van een geslaagde re-integratie vind ik toch wel een man die heel veel had meegemaakt in zijn leven. Hij is bij ons begonnen met twee dagdelen werk in de week. Inmiddels heeft hij een eigen bedrijf en wil hij nu binnen zijn bedrijf ook mensen gaan helpen op dezelfde manier. Bovendien heeft hij bij De Moestuin zijn huidige vriendin ontmoet en daar twee kinderen mee gekregen!’’ vertelt Pieter enthousiast.

Ik ben en blijf tuinder!

Pieter leidt als algemeen directeur de diverse takken van het bedrijf, zet het beleid uit en springt in waar nodig. Lachend zegt hij: “Ik zorg dat ik in ieder geval nog een uur per dag met mijn vingers in de grond zit. Ik ben en blijf tuinder. Vanzelfsprekend vind ik de mooiste plek van het bedrijf toch de tuin. Het is zo prachtig als alles groeit en bloeit. Bovendien wil ik feeling houden met het product en streef ik absoluut kwaliteit na, ook al is de tuinderij een middel en niet het doel. Sinds kort bieden we een abonnement op zelfoogst aan. Elke week mag een abonnee zelf komen oogsten in onze tuin. Ideaal voor gezinnen en tweeverdieners die niet de ruimte en of de tijd hebben om een eigen moestuin te runnen, maar wel bewust bezig willen zijn met wat ze eten. Dat past helemaal in deze tijd waarin duurzaamheid en milieuvriendelijkheid een grote rol spelen.

De grote mate van diversiteit vind ik het leukste aan ons bedrijf. Het is toch mooi om het mogelijk te kunnen maken mensen zich te laten ontwikkelen en te groeien. Daar haal ik veel uit. Als zomers het terras helemaal vol zit en ik de gasten zie genieten van de tuin en alles eromheen, dan ben ik trots op dit bedrijf. Maar soms is het ook heel complex. De horeca is sowieso al een sector met enorme pieken. Om keuken en bediening goed te laten matchen, is al een kunst op zich. Onze medewerkers willen de gasten zo goed mogelijk bedienen, maar leiden tegelijkertijd cliënten op of begeleiden ze. Dat vraagt heel veel van ze. Bovendien willen we aan de voorkant een normaal horecabedrijf zijn. We willen er bewust geen stempel op drukken. Kortom, het is niet het makkelijkste bedrijf om te leiden, maar wel een heel mooi bedrijf!”

Geen onnodige risico’s lopen

“Door de doelgroep die hier werkt zijn we kwetsbaar. Ons streven is daarom om de risico’s die we lopen zo veel mogelijk te verzekeren. Tot 2015 hadden we onze verzekeringen versnipperd ondergebracht. Er was geen vast aanspreekpunt. Hierdoor liepen we juist extra veel risico! Daarna is alles via Finagri gaan lopen. Dat heeft duidelijkheid en rust gegeven. We hebben één aanspreekpunt. Hierdoor zijn we geen nummer en weet iedereen wat er speelt!” besluit Pieter.

    Terug naar overzicht