Foto familie Davelaar

Dick Davelaar over stalbrand: “Je wordt geleefd, maar je moet gewoon door!”

Aan de Heetvelderweg in Leusden woont de familie Davelaar. Dick en Agnes houden hier circa 180 melkkoeien.

Op 19 augustus 2016 overkwam hen de nachtmerrie van elke ondernemer: brand. Hun jongveestal ging in vlammen op, maar inmiddels staat er weer een nette schuur. Dick en Agnes vertellen hun verhaal. 

Dick vertelt: “Vroeger hadden wij een gemengd bedrijf. Naast melkvee hadden we fokzeugen en vleesvarkens. Aangezien het landgoed waarvan wij pachten geen intensieve veehouderij meer wilde, is de varkensschuur uiteindelijk omgebouwd tot jongveestal. Dit was ook de schuur waarin de brand is ontstaan.” Het casco van de stal was nog een typische varkensschuur, met lage muren, dakplaten van asbest en Dupanel isolatie aan de binnenzijde van het dak. 

Vlammen uit het dak

De brand ontstond om half vijf ’s middags. Dick vertelt hierover: “Om kwart over vier ben ik nog langs de stal naar buiten gegaan om te melken. Toen was er niets te zien. Om half vijf reed mijn zoon op de shovel langs de jongveestal en toen sloegen de vlammen al uit het dak! Hij sloeg alarm. Na aankomst wilde ik 112 bellen, maar het lukte gewoon niet door de adrenaline. Het was een warme zomerdag en er fietsten dan ook veel mensen vanaf het Henschotermeer langs ons bedrijf naar huis. Drie jongens die op de fiets voorbijkwamen hebben als eerste 112 gebeld. Ondertussen stond ik machteloos toe te kijken. De klappen die het exploderende asbest gaf zal ik nooit vergeten. Door de rookontwikkeling kon ik de stal niet meer in. Dan duurt het voor je gevoel een eeuwigheid voordat de brandweer er is. Op een gegeven moment heb ik een vriend die bij de brandweer zit gebeld op zijn mobiel. Hij zat in de brandweerauto op weg naar de brand.” Dick kon hem vertellen wat er precies aan de hand was en daardoor werd de brand vanuit de brandweerauto direct opgeschaald naar een grote brand. “Een geluk was ook dat de brandweer al een aantal keren had geoefend in deze schuur. Ze kenden dus de weg op het bedrijf.”  

Brandkraan

Bij de bouw van een andere veeschuur in 2010 had de gemeente Dick en Agnes verplicht om een brandkraan te laten slaan. “Op dat moment denk je nog: moet dat nou echt?”, vertelt Agnes “Maar achteraf zijn we zo blij dat we die brandkraan hadden. Er is hier in de wijde omgeving nauwelijks water.” Dat de brand overdag ontstond is een groot geluk geweest. Als er ’s nachts brand was ontstaan had het vele malen erger kunnen zijn. Op slechts vier meter afstand van deze schuur stond namelijk de melkstal. Gelukkig stond de wind precies de goede kant op. Ook zorgde de brandweer voor een watergordijn, waardoor het vuur niet kon overslaan. 

Vee redden

De brandweer is met gasmaskers naar binnen gegaan om te proberen het vee te redden. Uiteindelijk zijn er helaas  acht kalveren verbrand, 27 stuks jongvee hebben het gered. “Verschrikkelijk, dat beeld van die verbrande kalveren”, zeggen Dick en Agnes. “De geredde kalveren hebben we in de wei gejaagd.” Om een uur of zeven werd het sein brand meester gegeven. 

Hulp

“Het is zo mooi om te zien hoe iedereen je helpt. Ik denk dat er wel twintig man aan het helpen was die avond” vertellen Dick en Agnes lachend.” Twee elektriciens hebben ervoor gezorgd dat we om tien over vijf alweer aan het melken waren. De aardlekschakelaar was er immers uit geknald, dus we zaten in eerste instantie zonder elektra. Voor de kalveren hebben we in een loods een tijdelijke huisvesting gemaakt. Omdat onze waterbron ook in de jongveestal stond en er op de waterleiding te weinig druk stond, hadden de koeien te weinig water. De brandweer kwam daarom na de brand zelfs nog water brengen omdat het leidingwater niet genoeg capaciteit had. 

Asbest

Omdat er asbest was vrijgekomen werd er een gebied van 8000 m2 afgezet. Het grootste gedeelte daarvan was weiland. Dit is al heel snel gesaneerd. Het gras is als eerste gemaaid en afgevoerd. Daarna is het land stukje bij beetje met een grote stofzuiger asbestvrij gemaakt. Het opruimen op de plaats van de schuur zelf duurde wat langer. De schuur was voor de helft afgebrand en het was even zoeken naar een methode waarmee de rest van het asbest het beste opgeruimd kon worden.

Expert

“Vanuit de verzekeraar kregen wij een expert toegewezen. Dat was een heel fijne man die ons steeds goed geholpen heeft. Heel bizar: binnen twee uur na de brand kreeg ik al een telefoontje van een bedrijf dat  contra-expertise aanbood, maar die hebben we helemaal niet nodig gehad”, vertelt Dick. “Ons grote voordeel was dat we een jaar vóór de brand alles hadden laten taxeren via Finagri. De verzekerde herbouwwaarde van de schuur was dus up-to-date. Daar was geen discussie over mogelijk. Achteraf was het heel fijn dat we dat hadden gedaan.” Dick vervolgt: “We hebben aangegeven dat we zo snel mogelijk wilden herbouwen. Ga dan maar snel bedenken wat je ervoor terug wilt zetten, was het antwoord. We hebben toen een week lang nagedacht over een nieuwe schuur. De architect is vervolgens gaan tekenen. Na overleg met het landgoed waarvan we pachten en de verzekeraar hadden we al snel een akkoord. Toen ik bij de gemeente aangaf dat ik vóór de kerst weer een schuur wilde hebben staan, sputterden ze daar eerst tegen. Even later gaf de ambtenaar aan dat als we binnen een week een complete vergunningaanvraag deden, ze er alles aan zouden doen om het rond te krijgen. We dienden de aanvraag op vrijdag in en we geloofden onze ogen niet toen we de dinsdag erna onze vergunning binnen hadden!” 

Herbouw

Het herbouwen van de schuur is vlot gegaan. De derde week van oktober is de mestkelder gegraven. Door de hitte waren er scheuren ontstaan in de muren van de varkensgierkelder. Deze is daarom ook opnieuw gegraven. Uiteindelijk is er alleen een gedeelte van de buitenmuur blijven staan. De wanden van de schuur zijn tot vier meter verhoogd, zodat er ook een gedeelte als machineberging gebruikt kan worden. “We hebben de herbouw niet volledig door één aannemer laten doen, wat meestal wel gebruikelijk is na een grote schade. We hebben vooral veel mensen uit ons eigen netwerk ingeschakeld: de elektricien, de stalinrichter, de loonwerker voor het graafwerk. Doordat we bijna alles zelf in de hand hadden, konden we snel schakelen. Iedereen wist van de deadline, en als je ze maar goed van eten en drinken voorziet, dan doen ze heel veel voor je,” lachen Dick en Agnes. Uiteindelijk is de stal feestelijk geopend met een drukbezochte open dag tussen kerst en oud en nieuw. Dick en Agnes kijken terug op een enorm hectische periode: “We werden echt geleefd in de periode tussen de brand en kerst, maar je moet verder!” 

Finagri

“Als we terugkijken op de afwikkeling van de schade zijn we erg tevreden over de verzekeraar en Finagri. Het is wel gebleken hoe belangrijk het is om verzekeringen up-to-date te houden door bijvoorbeeld een taxatie. Het is fijn dat Finagri erbovenop zit en je regelmatig bezoekt om je op wijzigingen te wijzen. Daarnaast zijn de lijnen kort: één belletje is eigenlijk altijd genoeg”, vertelt Dick. 

Oorzaak

Uit het onderzoek van de verzekeraar blijkt dat de kalverdrinkautomaat de veroorzaker van de brand is geweest. Over de vraag of ze in de nieuwe jongveestal weer een kalverdrinkautomaat wilden hebben, hebben ze niet lang getwijfeld. “Die komt er niet meer in. De kalveren krijgen bij ons dus gewoon weer melk met de hand gevoerd!”, besluiten Dick en Agnes.

    Terug naar overzicht